25 najlepszych narzędzi do e-learningu w 2009 roku

Jane Hart zaprezentowała podzielony na 25 kategorii zestaw narzędzi e-learningowych, które śmiało mogą stać się częścią, także Twojego, zestawu narzędzi do tworzenia i udostępniania kursów e-learningowych, czy szerzej kontentu edukacyjnego. Są wśród nich zarówno narzędzia komercyjne, jak i bezpłatne. Zapraszam do zapoznania się z prezentacją Jane Hart:

25 Tools: A Toolbox for Learning Professionals 2009

View more OpenOffice presentations from Jane Hart.

Nie dziwi fakt, że wśród powyższych narzędzi znalazły się także narzędzia do rapid e-learningu, na czele z Articulate Studio i Captivate.

Potencjał Articulate w dydaktyce na uczelni wyższej - The first European Articulate conference

W minionym tygodniu, godnym uwagi wydarzeniem, w dziedzinie rapid e-learningu, była konferencja "The first European Articulate conference" – 7 maj 2009 r. Pierwsza w Europie konferencja, dotycząca znanego, autorskiego oprogramowania do tworzenia kursów rapid e-learning - Articulate. Konferencja odbyła się na Uniwersytecie w Leeds. Wydarzenie to jest okazją, aby przyjrzeć się możliwościom jakie daje zastosowanie rapid e-learningu i narzędzi autorskich rapid e-learningowych uczelniom wyższym. O rapid e-learningu na uczelni wyższej pisałem również w jednym z wcześniejszych postów: "Rapid e-learning na uczelni wyższej".

W tym poście chciałbym spojrzeć na rapid e-learning od strony wykorzystania, przez wyższe uczelnie, potencjału narzędzia jakim jest Articulate. Dokonałem przeglądu prezentowanych z okazji konferencji kursów e-learningowych pod kątem tego, jakie aktywności kursu tworzone są za pomocą oprogramowania Articulate. Dlaczego taki właśnie punkt widzenia wybrałem? Aktywności są istotnym elementemn learning object. Dla niskopoziomowych learning object, możemy wyszczególnić aktywności, które bezpośrednio realizują założony cel nauczania. Aktywności odpowiedzialne są za różnorodność doświadczeń osób uczestniczących w kursie e-learningowym. Można też powiedzieć, że to one w dużej mierze odpowiedzialne są za skuteczność e-learningu, szczególnie jeśli autor i wykonawca kursu w twórczy spposób połączą aktywności w lekcji kursu.

Oto jakie aktywności znalazłem w oglądanych szkoleniach e-learningowych:

1. Pokazy slajdów, któremu towarzyszy nagranie audio lub video

Źródło: Gatsby Plants Project

2. Dyskusje, wywiady i debaty

Źródło: LearnHigher, University of Leeds

Oglądany przeze mnie materiał zawierał nagrania video wywiadu i debaty. Dobry pomysł do wykorzystania w kursie. Dodatkowo zastosowano interaktywności oferowane przez program Articulate Engage.

3. Fizyczne demonstracje

Fizyczne demonstracje pokazujące osobę wykonującą daną czynność. Zarejestrowane na zdjęciach lub na video.

Źródło: Centre for Excellence in Teaching and Learning (CETL) at Queen Mary University of London and City University London.

4. Prezentacje oprogramowania

Prezentacje oprogramowania, gdzie oglądamy pokaz działania oprogramowania i najczęściej słyszymy też nagranie głosu eksperta opisującego to co oglądamy na ekranie monitora.

Źródło: Universities of Exeter, Bristol and Bath

5. Symulacje oprogramowania

Znaleźć można było również nieśmiałe próby budowania symulacji, gdzie w bezpiecznym, kontrolowanym środowisku, studenci mieli by podejmować działania i następnie otrzymać informację zwrotną.

Źródło: Universities of Exeter, Bristol and Bath

Na bardzo duży plus odnotować możemy niewątpliwie to, że kursy e-learningowe tworzone na uczelniach wyższych, dzięki prostocie obsługi i funkcjonalności narzędzia jakim jest Articulate oraz umiejętnościom autorów, to już nie pliki Worda, PDF-y, czy głuche prezentacje – slajdy PowerPointa bez żadnego komentarza.

Przygotowywane materiały zawierają głównie aktywności służące biernej percepcji. Co jest niewątpliwie interesujące robią to na różne sposoby.

Z obejrzanych przeze mnie próbek kursów wynika, że używane są głównie aktywności, które mogą posłużyć:

• przekazywaniu informacji,
  
• przekazywaniu wiedzy,
  
• rozwijaniu wiedzy i umiejętności,
  
• zdobywaniu znajomości pojęć,
  
• poznawaniu języka obowiązującego w danej dziedzinie,
  
• powtarzaniu i przypominaniu materiału przekazywanego na zajęciach stacjonarnych,
• reklamie uczelni i rekrutacji studentów.
  

Zastosowaniu różnego rodzaju aktywności pokazuje, że robią to dość dobrze, chociaż trzeba powiedzieć, że nie wykorzystują większości potencjału, jaki tkwi w Articulate. W minimalnym stopniu stosowane są aktywności oparte o działanie i budujące umiejętności zastosowania zdobytej wiedzy w praktyce, najprawdopodobniej wynika to stąd, że umiejętności te są po prostu budowane na zajeciach stacjonarnych.

Kontekst jest istotnym elementem szkoleń e-learningowych – w jego budowaniu pomoże Ci Elgg

Coraz częściej, nie tylko bynajmniej ze względu na kryzys i cięcia budżetów, wraca się do koncepcji organizacji uczących się. Organizacje uczące się stanową uzupełnienie tradycyjnego uczenia. Ta forma uczenia posiada cechy, które można określić jako "bycie z pracownikiem" "asystowanie mu przy pracy". Organizacje uczące się stwarzają w miejscu pracy udogodnienia sprzyjające uczeniu się, a także stymulują pracowników do rozwijania umiejętności uczenia się i rozwiązywania problemów.

Według badań prowadzonych w siedmiu krajach europejskich, tworzenie warunków sprzyjających permanentnemu uczeniu się służy także podniesieniu konkurencyjności i ograniczeniu wydatków na szkolenia (Tjepkema i in. 2002, za Andrzejczak A. 2004).

W koncepcję tę świetnie wpisują się opisywane przeze mnie wcześniej:

• samoobsługowe portale, ze szkoleniami dostępnymi na żądanie,
  
• mikrokursy,
  
• social learning i nauczanie nieformalne.
  

Dwie pierwsze wymienione metody są do zastosowania na tradycyjnych platformach szkoleniowych. Trochę inaczej ma się sprawa z social learningiem i nauczaniem nieformalnym. Tu potrzebne są dodatkowe funkcjonalności, do których zaliczyć można czat, dyskusje, dodawanie zakładek, RSS, wiki, mikro-blogi, blogi, aktualności-wydarzenia, udostępnianie plików, w tym udostępnianie plików video, własne strony internetowe itp.

Jeżeli potrzebujesz tego typu funkcjonalności, warto zastanowić się nad narzędziem open-source, jakim jest Elgg.

Może być on wykorzystywany do tworzenia otwartych i zamkniętych sieci społecznych oraz formalnej i nieformalnej edukacji. Zawiera wymienione wcześniej funkcjonalności. Więcej dowiesz się z prezentacji Jane Hart:

Using Elgg as a Social Learning platform

View more presentations from Jane Hart.

Rapid Intake i ProForm autorskie narzędzia do rapid e-learningu

Dziś postanowiłem dodać do listy "Narzędzi do rapid e-learningu" (patrz prawy pasek bloga) Rapid Intake i ProForm. Wyróżnione przez Brandon Hall Research oraz magazyn "Elearning" narzędzia firmy Rapid Intake Inc.

Marek Hyla na swoim blogu napisał o nich:

" Rapid Intake - webowe, zespołowe, narzędzie autorskie opracowane przez firmę Unison; możliwość zdalnego tworzenia, recenzowania, testowania budowanej treści w modelu pracy zespołowej; zaimplementowane podejście Rapid Content Development; model ASP (miesięczna opłata za dostęp do serwisu autorskiego zamiast zakupu licencji); dostępna również stacjonarna wersja rozwiązania pod nazwą ProForm; wysoka ocena The eLearning Guild."

Warto dodać, że mogą być używane zarówno do tworzenia kursów w prosty sposób, z gotowych elementów, jak z klocków lub w wersji zaawansowanej – istnieje możliwość edycji kodu źródłowego wytworzonego kursu i dostosowanie zawartości do naszych bardzo indywidualnych potrzeb.

Narzędzia na pewno warte uwagi.

Czy "social learning" i sieci społeczne typu "Nasza klasa" staną się częścią strategii szkoleniach firm w 2009 roku?

Sieci społeczne, serwisy społecznościowe typu "Nasza klasa" do niedawna zmora działów zarządzania zasobami ludzkimi w firmach, głównie ze względu na czas jaki pracownicy inwestowali w aktywne uczestnictwo w życiu tego typu serwisów, być może wkrótce staną się celowym elementem strategii szkoleniowej w firmach.
Ostatni raport z badań Josha Bersina "Learning Management Systems 2009", wyniki tych badań były omawiane na zakończonej w tym tygodniu konferencji IMPACT 2009 Research Conference, niesie ze sobą następujące przesłanie:
rok 2009 to rok w którym rozpoczyna się ogromny wzrost popytu na nieformalne nauczanie i uczenie się, wzrost znaczenia tzw. social learning i społecznych mediów. Ponad 65 % badanych wierzy w ogromną wartość nieformalnego nauczania w szkoleniach korporacyjnych. Nowe strategie szkoleniowe jakie mogą pojawić się więc w najbliższym czasie, będą uwzględniać: współpracę, nieformalny coaching, kształcenie na żądanie, social networking i społecznościowe media w stylu YouTube. Warto więc dokonać ponownej oceny budżetów szkoleniowych w naszych firmach pod kątem nieformalnej edukacji.

Czy w roku 2009 społeczne media typu "YouTube" znajdą się na platformach szkoleniowych typu LMS?
Jeżeli będzie to istotny czynnik dla sukcesu firmy, wtedy na pewno tak. Z sondażu przeprowadzonego przez Microsoft i agencję Accenture, prezentowanego na niedawnej konferencji Middle East & Africa Global Energy Forum 2009 w Dubaju, wynika, że 70% respondentów uważa, współpraca i dzielenie się wiedzą są niezbędne do redukcji kosztów. 61% z respondentów przyznało się do spędzania co najmniej godziny dziennie na szukaniu informacji i źródeł wiedzy koniecznych dla skutecznego wykonywania swojej pracy (podaję za Daretoshare). Tak więc jest duże prawdopodobieństwo, że social learning, społecznościowe media, kształcenie na żądanie i edukacja nieformalna znajdą się na platformach szkoleniowych w naszych firmach.
Jakie pojawiają się wyzwania?
Musimy odpowiedzieć sobie na pytanie w jaki sposób zapewnić prawdziwość informacji i ich konkretność, szczególnie w zakresie informacji, które mogą być następnie przekazane naszym klientom? Co zrobić, żeby informacja była aktualna? Jak mierzyć efektywność social learningu i nauczania nieformalnego – bez tego trudno mówić o efektywnym inwestowaniu w takie rozwiązania szkoleniowe, e-learningowe.
Social learning i nieformalne nauczanie w e-learningu kojarzą się z socjalizacją, samokształceniem, grupami wsparcia itp. w realnym świecie. Procesy te będą istnieć zawsze, bowiem dzięki nim się rozwijamy i zmieniamy. W wirtualnym świecie są nowością, będą jednak miały coraz większe znaczenie, podobnie jak mają ogromne znaczenie w realnym świecie. Warto procesy te wspierać i śledzić ich rozwój. Myślę, że mogą skutecznie wspierać kształcenie ze świadomie planowanymi celami i zaplanowanymi czynnościami, które te cele realizują. Tak więc stwierdzenie Josha, aby przystąpić do weryfikacji budżetów i inwestować w edukację nieformalną wydaje się w dużej części na pewno słuszne.

Edukacja w Second Life

Edukacja w wirtualnym świecie według Cynthii Calongne - potencjał i możliwości Second Life oraz interesujące statystyki (prezentacja w języku angielskim):

AITP Keynote on Virtual Worlds

View more presentations from Cynthia Calongne.

Warsztaty w Second Life - można poczuć wyraźnie realność szkolenia w Second Life. Możesz pomyśleć, że bierzesz udział w rzeczywistym szkoleniu (video w języku polskim):




Przykładowe szkolenie e-learningowe w Second Life, przygotowane przez Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej:



Jeżeli chciałbyś wziąć udział w wykładzie prowadzonym w Second Life, warto zaglądać na blog UMCS Second Life , gdzie podawane są informacje o wykładach organizowanych przez UMCS.

Pochlebstwa w kursie e-learningowym to nie dodatek to konieczność

Byron Reevs i Clifford Nass, amerykańscy informatycy od technologii komunikacyjnych, postanowili zbadać - wykorzystując metody psychologii społecznej i socjologii - jak ludzie reagują na media. W swojej książce "Media i ludzie" (Byron Reeves, Clifford Nass, Media i ludzie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2000) autorzy piszą:
"Kiedy ostatnio zaprezentowaliśmy wyniki naszej pracy, pewien student ostatniego roku jeszcze w sali wykładowej wygłosił do jednego z nas następujący komentarz: "Pana prezentacja była wspaniała! Naprawdę zmienił pan mój sposób myślenia o mediach!"


Ten, który usłyszał ową pochwałę, poczuł się wspaniale. Nie mogąc ukryć dumy, opowiedział o tym komplemencie następnego dnia w biurze. Drugi z nas na to odrzekł: "Nie czuj się tak wyróżniony - to samo powiedział do mnie przy wyjściu. Zaśmialiśmy się z własnej naiwności. Ten facet był po prostu pochlebcą..."
W zdumienie wprawiły mnie wyniki badań o których piszą autorzy książki. Wynika z nich, że "ludzie przyjmują pochwałę i cieszą się z niej, gdziekolwiek i od kogokolwiek ją usłyszą. Jeśli wiadomość jest dobra, szczerość nie ma znaczenia; zakłada się, że ten, kto ją przekazał, mówił szczerze".
Jeszcze bardziej byłem zdumiony, kiedy przeczytałem, że zasada ta ma zastosowanie również w przypadku, kiedy źródłem pochlebstw jest maszyna i przekaz medialny. W e-learningu - będzie to komputer i kurs e-learningowy. Za taki stan rzeczy odpowiadają nasze nieświadome procesy myślowe. To właśnie one powodują, że przekaz medialny zaczyna być utożsamiany z rzeczywistością. I bynajmniej nie odnosi się to tylko do dzieci, czy początkujących użytkowników komputerów, lecz do każdego z nas. Łatwo się możesz przekonać wchodząc na przykład do Second Life.

Projektując kursy e-learningowe warto pamiętać o pięciu zasadach pochwały i krytyki o których mówi Reevs i Nass:
"Zasada 1. Ludzie będą wierzyli, że lepiej wykonują zadanie, kiedy zostaną pochwaleni , niż wtedy, gdy nie otrzymają żadnej oceny.
Zasada 2. Ludzie będą bardziej lubić komputer i wierzyć, że lepiej wykonał zadanie, jeśli zostaną przez niego pochwaleni niż w wypadku, gdy komputer nie powie nic na temat ich pracy.
Zasada 3. Czy pochwała jest uzasadniona, czy też nie, nie ma wpływu na to, co ludzie mówią o chwalącym ich komputerze.
Zasada 4. Ludzie będą uważali, że lepiej wykonali pracę, kiedy komputer skrytykuje ich bezzasadnie, niż kiedy krytycyzm jest uzasadniony.
Zasada 5. Ludzie będą mieli lepsze zdanie i będą bardziej lubić ten komputer, który ich chwali, niż ten, który ich krytykuje" (Byron Reeves, Clifford Nass, Media i ludzie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2000).

Efektywne kursy e-learningowe – podsumowanie konferencji w Orlando

Na zakończonej w ubiegłym tygodniu konferencji Articulate Live09' (9 marzec 2009) Klif Atkinson zaprezentował wybrane strategie budowania efektywnych kursów e-learningowych, w skrócie tak się one prezentują:

• opowiedz historię,
• buduj emocjonalny związek z uczestnikiem kursu,
• bądź zwięzły,
• użyj zdjęć i obrazów zamiast słów.

A oto kilka praktycznych porad z wystąpień innych wykładowców:

• nie rób z kursu śmietnika informacji,
• wiedza nie jest tylko informacją,
• wiedza powinna prowadzić do działania,
• zaprojektuj praktyczne działania,
• dostarcz wartościową informację zwrotną,
• opowiedz rzeczywistą, życiową historię,
• pokaż charaktery,
• przedstaw konflikty i pokaż konsekwencje,
• wykorzystaj komfort psychiczny oferowany przez PowerPointa – jak, o tym pisze między innymi w ostatnim poście na blogu Tom Kuhlmann, warto też przeczytać interesującą dyskusję jaka odbyła się ostatnio na forum eLearning news.

Obszerniejszą relację z konferencji w Orlando znajdziesz na blogu Articulate.

Rapid e-learning 2009 cz.3 – Czy rapid e-learning to prezentacja PowerPoint plus narracja?

Lee Graham napisał na swoim blogu: "Bardziej niż pewne jest, że każdy kto pracował w dużej korporacji, zetknął się z połączoną z głosem prezentacją PowerPoint".
Być może i Tobie rapid e-learning kojarzy się z czymś takim :

Jednym z mitów dotyczących rapid e-learningu jest to, że kurs wykonany jako kurs rapid e-learning to prezentacja PowerPoint do której dodane jest nagranie lektora. Ostatnio usłyszałem od klienta "Tylko prosimy, żeby kurs nie był robiony jako rapid e-learning. Nie chcemy, żeby to była prezentacja PowerPoint, do której dodane jest nagranie lektora". Programy takie jak PowerPoint i Articulate wspierają jedynie tworzenie kursów e-learningowych. Efekt końcowy nie ma jednak nic wspólnego z czymś co mogli byśmy nazwać zwykłym połączeniem prezentacji PowerPoint z nagraniem lektora. Kurs rapid e-learning jest

• atrakcyjny wizualnie,
• zawiera rozgałęzienia,
• posiada różnego rodzaju interaktywności,
• zawiera multimedia,
• można dodać do niego funkcjonalności WEB 2.0.

Przykładem dobrych praktyk, mogą być kursy przygotowane na konkurs "Winner of the Articulate Guru Awards 2009", organizowany przez Articulate.

Lista zwycięzców została ogłoszona na zakończonej dopiero co konferencji w Orlando. Warto zapoznać się z kursami, które zostały uznane za najlepsze – tutaj znajdziesz zwycięskie kursy. Polecam obejrzenie kursu, który zdobył złoto – kurs na temat pierwszej pomocy, wykonany przez e-Merson.
Warto też zajrzeć na Community Showcase Articulate i obejrzeć zwycięskie kursy z poprzedniego konkursu.

Czy SEX może pomóc opanować także inne treści kursu e-learningowego?

Dave Munger pisze, że jednym z jej najżywszych wspomnień z gimnazjum jest lekcja angielskiego. Klasa nie zwracała uwagi na nauczycielkę, która chciała prowadzić lekcję. Wtedy nauczycielka krzyknęła "SEX". Uczniowie momentalnie zamilkli, stanęli jak wryci, patrząc na nauczycielkę z niedowierzaniem. A ona powiedziała spokojnym, wyraźnym głosem "Skoro mam waszą uwagę, możemy rozpocząć lekcję". Jak pisze na blogu "Cognitive Daily" Dave Munger, w tym żywym i wyraźnym wspomnieniu nie ma niestety nawet cienia tego, czego w tym dniu nauczycielka próbowała ich nauczyć.
Opowiedziana historia stanowi wprowadzenie do ciekawych wyników badań. Wykładowców szkoleń stacjonarnych często kusi, by opowiadać historie, które są interesujące, aczkolwiek zawierają nieistotne szczegóły. Podobnie w kursach e-learningowych, staramy się urozmaicić kurs opowiadając historie i tworząc scenki. Zespół pod kierownictwem Richarda Mayera utworzył dwie różne wersje lekcji, w realnym nie wirtualnym świecie, na temat wirusów atakujących ludzi. W pierwszej wersji, lekcja przeplatana była ciekawymi anegdotami, takimi jak na przykład ta:
"Z badania prowadzonego przez naukowców na Wilkes University w Wilkes-Barre, w Pennsylvanii, wynika, że ludzie, którzy kochają się raz lub dwa razy w tygodniu są bardziej odporni na przeziębienia niż ludzie, którzy powstrzymują się od seksu...".
Natomiast druga wersja lekcja zawierała nudne szczegóły.
Lekcje pokazano dwóm grupom studentów. Zaskakujące są wyniki badań.

Wykres za Dave Munger, Does mentioning SEX help students learn about other stuff too?
Jak widać na powyższym wykresie. Jeśli chodzi o ogólną wiedzę, jej poziom w grupie, której zaprezentowano "interesującą" lekcję przeplataną anegdotami był taki sam jak w grupie, która usłyszała jej "nudną" wersję. Jeśli chodzi zaś o zastosowanie wiedzy w praktyce studenci, którzy usłyszeli nudne szczegóły uzyskali znacznie lepsze wyniki.
Jaki może być z tego wniosek? Warto unikać schematyzmu i sprawdzać , czy warto w kursie e-learningowym, przygotowywanym lub zamawianym przez Ciebie, mnożyć historie, scenki, tworzyć złożone animacje. Może po prostu podać szczegóły dotyczące tematu sprawy, czy inaczej wyłożyć "kawę na ławę". Więcej znajdziesz blogu Dave Munger. Warto przeczytać też komentarze.

Prezentacja wizualizująca kryzys w kredytach bankowych

Garr Reynolds na swoim blogu zamieścił prezentację Jonathana Jarvisa, pokazującą w jaki sposób powstaje kryzys w kredytach bankowych. Wizualizacja, jak pisze Garr, czasami może mająca zbyt duże tempo i zbyt wiele efektów dźwiękowych, zawiera kilka inspirujących pomysłów.
Na co zwrócić uwagę? Myślę, że na to
- w jaki sposób prezentowana jest treść,
- zastosowaną oszczędność jeśli chodzi o ilość tekstu na ekranie,
- jak prezentowane są wypunktowania, listy,
- jak wykorzystane są pytania,
- jak za pomocą fontów budować obrazy,
- jak opowiedzieć historię wykorzystując prostą grafikę,
- jak wreszcie stworzyć zainteresowanie tematem,
- w jaki sposób budować napięcie,
- jak wykorzystać animację itd.
Warto więc obejrzeć, nie tylko dlatego, że prezentacja jest na czasie i dotyczy globalnego kryzysu. Miłego oglądania :) .


The Crisis of Credit Visualized from Jonathan Jarvis on Vimeo.

Rapid e-learning 2009 cz.2. - Dlaczego rapid e-learning jest tańszy od tradycyjnego e-learningu?

Inwestycja w kurs rapid e-learningowy może być niższa nawet o 50%, od inwestycji w kurs w tradycyjnym e-learningu. Jest to ważna korzyść dla firm w czasach recesji, kiedy liczą się wysokie kompetencje pracowników, by uzyskać przewagę na rynku, przy jednoczesnym obniżeniu kosztów szkoleń. Stąd w drugiej części cyklu "Rapid e-learning 2009" postanowiłem napisać o korzyściach z rapid e-learningu w postaci niższych kosztów. Być może zastanawiasz się lub zastanawiałeś się dlaczego właściwie rapid e-learning jest tańszy? Wpływają na to różnice w procesie projektowania i produkcji kursu. W tym poście prezentuję niektóre z nich. Mogą być one interesujące dla Ciebie i Twojej firmy, gdyż cięcie kosztów odbywa się z zachowaniem wysokiej jakości i skuteczności kursu.
Zastosowanie metody prototypowania
Metoda ta z powodzeniem stosowana jest przez Kineo. Sprawdzona również przeze mnie osobiście. Klient dostarcza brief projektu i materiały do produkcji kursu. Na bazie otrzymanych materiałów, w ścisłej współpracy z ekspertem merytorycznym, budowana jest w PowerPoincie zawartość lekcji i zawartość poszczególnych ekranów szkoleniowych. Określony zostaje kluczowy materiał, który powinien trafić do kursu. W programie PowerPoint tworzone są prototypy ekranów szkoleniowych danej lekcji – wstępny wygląd, opis interaktywności oraz ich zawartość merytoryczna.
Ekrany zostają przekazane wykładowcy do konsultacji i oceny. Po konsultacjach nanoszone są natychmiast poprawki. Istnieje możliwość konsultacji on-line lub spotkanie bezpośrednie i naniesienie poprawek w trakcie takiego spotkania. Następnie zbudowany zostaje przez grafika prawie ostateczny wygląd ekranów szkoleniowych.
Tak przygotowany materiał przegląda ponownie ekspert merytoryczny i zgłasza uwagi. Dopracowywany jest ostateczny wygląd ekranów szkoleniowych. Na koniec testowana jest ostateczna wersja kursu.
Dzięki tej metodzie możemy połączyć etap budowania scenariusza i projektowania kursu. Korzystając z szybkiego prototypowania, jako skutecznej metody prezentowania pomysłów i interaktywności nie musimy tworzyć takich dokumentów jak dokumenty rozpoczęcia projektu, Storyboards, skrypty, specyfikacje itp. Zmniejsza to ilość osób pracujących przy projekcie.
Ekspert merytoryczny i doświadczony projektant kursu kluczowymi osobami w projekcie
Opisana powyżej metoda wymaga ścisłej współpracy z ekspertem merytorycznym. Wymaga również dużego doświadczenia podczas tworzenia projektu kursu. Zmniejszenie zespołu tworzącego kurs daje możliwość zatrudnienia doświadczonego projektanta, przy niższych kosztach osobowych ogółem.
Zastosowanie prostych w użyciu narzędzi do produkcji
Zastosowanie programów takich jak Articulate Presenter, czy Captivate w znaczącym stopni skraca czas produkcji kursu. Na wyjściu otrzymujemy kurs w formacie Flash, zgodny ze standardem SCORM, bogaty w interaktywności, zawierający guizy i testy.
Podsumowanie
Poniższa tabela zawiera porównanie tradycyjnego e-learningu i rapid e-learningu, w porównaniu brałem pod uwagę głównie elementy wpływające na obniżenie kosztów kursu.

E-learning	Rapid e-learning
Rozbudowana dokumentacja projektu 2-3 miesięcy Duży zespół projektowy Rozbudowane, skąplikowane narzędzia do produkcji Aktualizacja – kilka tygodni lub miesięcy	Prototypowanie i inne metody skracające czas projektowania kursu 2-3 tygodni Mały zespół projektowy z wysokiej klasy specjalistami Kompleks prostych w użyciu narzędzia do produkcji, zwykle dedykowanych do rapid e-learningu Aktualizacja 1 dzień do kilku dni

Podsumowując możemy stwierdzić, że zastosowanie prototypowania, krótszy czas produkcji kursu, niższe koszty osobowe, narzędzia produkcyjne w postaci programów dedykowanych do rapid e-learningu i szybka aktualizacja w istotny sposób przyczyniają się do obniżenia kosztów przygotowania, produkcji i aktualizacji kursu.

Najlepsze narzędzia do rapid e-learningu

Na zakończonym niedawno w Atlancie Training 2009 nagrodzono:

• w kategorii Rapid Learning Content Development Shootout: Articulate,
  
• w kategorii Rapid Learning Publishing Shootout: Atlantic Link.
  

Pierwsze z narzędzi zapewne znane jest stałym czytelnikom mojego bloga. Pisałem o nim w jednym z ostatnich postów.

Drugie ze zwycięskich narzędzi pozwala na tworzenie kursów w trybie on-line oraz proste i szybkie ich publikowanie.

Przy tej okazji postanowiłem stworzyć listę najlepszych, najpożyteczniejszych, godnych polecenia narzędzi do rapid e-learningu. Lista będzie mieścić się na blogu, na pasku bocznym, z prawej strony. Jeżeli znasz narzędzie do rapid e-learningu godne polecenia, proszę napisz w komentarzu do tego postu, a na pewno je dodam. W ten sposób pomożemy sobie wzajemnie.

Rapid e-learning 2009 część 1 – Rapid e-learning dzisiaj

Termin e-learning ma nieco ponad 10 lat, natomiast termin rapid e-learning pojawił się 2004 roku, kiedy Elliott Masie zorganizował we wrześniu seminarium na ten temat w Las Vegas, a Josh Bersin opublikował studium na temat rapid e-learningu. Studium Bersin & Associates 2004 definiuje rapid e-learning za pomocą następujących kategorii:

• rapid e-learning to szkolenie, które może zostać przygotowane, w mniej niż trzy tygodnie,
• eksperci przedmiotu (SMEs) są najważniejszym zasobem przy tworzeniu szkolenia,
• dobrze znany program narzędziowy (np. PowerPoint) lub przyjazne dla użytkownika szablony są punktem startu w tworzeniu kursu,
• prosta ocena, informacja zwrotna i śledzenie postępów,
• mogą być zawarte elementy medialne, które wzbogacają nauką, ale nie tworzą barier technologicznych (np. głos),
• moduły uczące mogą zostać przerobione w godzinę lub w czasie krótszym, najczęściej w 30 minut.
• może zostać wykorzystany synchroniczny (live) lub asynchroniczny model e-learningu" (Bersin & Wspólnicy, 2004).

Więcej znajdziesz w artykule "Jak podnieść skuteczność szkoleń za pomocą rapid e-learningu?".

Od 2004 roku zaszły znaczne zmiany w zakresie technologii i rozwoju metodyki rapid e-learningu. Dziś rapid e-learning można określić następującymi kategoriami:

• rapid e-learning to szkolenie, które może zostać przygotowane, w mniej niż trzy tygodnie,
• eksperci merytoryczni są najważniejszym zasobem przy tworzeniu kursu,
• punktem startu w tworzeniu kursu jest program PowerPoint,
• wygląd kursu stworzonego w rapid e-learningu zależy tylko od potrzeb zlecającego i zdolności grafika tworzącego layout kursu, projekt może być w pełni zgodny z najnowszymi trendami graficznego projektowania, w niczym nie przypomina prezentacji PowerPoint,
• wyprodukowany kurs zawiera elementy multimedialne jak dźwięk, animacje, flash, filmy i elementy społecznościowy bezpośrednio wpisane w kurs jak np. Wiki,
• kursy rapid e-learning są w pełni zgodne ze standardem SCORM,
• kurs może zawierać rozgałęzienia - nawigację nieliniową - można zaprojektować różne ścieżki uczenia się w zależności od poziomu wiedzy i potrzeb kursanta,
• można tworzyć dłuższe moduły szkoleniowe najczęściej 30-45 minutowe lub kilkuminutowe mikro-kursy,
• krótki czasu produkcji kursu i znacznie niższe niż w tradycyjnym e-learningu koszty - to zasługa oprogramowania, często dedykowanego do rapid e-learningu oraz specyficzna dla rapid e-learningu metodologia tworzenia kursu np. zastosowaniu metody prototypowania.

Od tego czasu powstania, popularność rapid e-learningu stale rośnie. Wynika ona z potrzeby świata biznesu na szkolenia, które byłyby szybką reakcją na zachowania konkurencji, wprowadzanie nowych lub zmienionych produktów, czy na przykład częste i nagłe zmiany w zakresie prawa i ustawodawstwa. Pojawiają się też argumenty za tym, żeby zastosować rapid e-learning w kształceniu akademickim.
Więcej napiszę w kolejnych częściach tego cyklu.

Co kognitywistyka wnosi do e-learningu ?

Na interesującym blogu Marka Goliasza, na temat zastosowań kognitywistyki, znaleźć można prezentację, dotyczącą tego co kognitywistyka wnosi do e-learningu.

Cognitive Science w e-learningu

View more presentations from kognitywista. (tags: cognitive science)

Rozwinięciem treści prezentacji jest interesujący tekst pokonferencyjny "Cognitive science w e-learningu". Goliasz pisze w nim między innymi o znaczeniu wizualizacji materiału zawartego w kursie i o tym, że dużym wyzwaniem dla projektanta kursów e-learningowych, w świetle badań kognitywistycznych, jest umieszczenie treści kursu w takim kontekście, żeby wspierać proces wchodzenia uczącego się na coraz wyższe poziomy zrozumienia.
Punktem wyjścia podczas projektowania kursu jest określenie klarownych celów kursu – bez klarownych celów kursu nie zaangażujesz kursanta i nie osiągniesz wzrostu jego wiedzy i umiejętności, w zakresie, który byłby przydatny, na przykład, na danym stanowisku pracy. Jak słusznie pisze autor, bez jasnego zdefiniowana celów kursu, nawet najbardziej atrakcyjne treści multimedialne nie podwyższą jakości kursu.

Mikroszkolenia produktowe za pomocą rapid e-learningu

Zdaje się potwierdzać skuteczność mikroszkoleń, o których pisałem w 2007 roku, w poście Samoobsługowe portale i mikroszkolenia. Niedrogie, tworzone w krótkim czasie, z wykorzystaniem rapid e-learningu mikroszkolenia, czyli trwające od kilku do kilkunastu minut szkolenia, mogą przynieść zadziwiające rezultaty.
Firma NIKE wprowadziła trwające od 3 do 7 minut szkolenia e-learningowe przekazujące podstawową wiedzę na temat różnych produktów. W sklepach, które wdrożyły te szkolenia nastąpił 4-5% wzrost sprzedaży.
Z takim szkoleniem pracownicy mogą zapoznać się przed lub tuż po zakończeniu pracy, tak więc mogą one być prowadzone również na stanowiskach pracy, na których prowadzona jest obsługa klienta. Ten sposób szkolenia można wykorzystać śmiało w szkoleniu pracowników Front Office.

Adobe eLearning Suite - pakiet oprogramowania do projektowania kursów e-learningowych

Kompleksowy zestaw narzędzi do tworzenia rozbudowanej zawartości związanej z nauczaniem - Adobe eLearning Suite jest dostępny. Pakiet zawiera Adobe Captivate 4, Adobe Flash CS4 Professional z Learning Interactions, Adobe Dreamweaver CS4 z CourseBuilder Extension, Adobe Photoshop CS4 Extended, Adobe Acrobat 9 Pro, Adobe Presenter 7, Adobe Soundbooth CS4. Na blogach pojawiły się spekulacje czy budowanie takiego pakietu do e-learningu ma sens, skoro pakiet zawiera narzędzia dla projektantów kursów, grafików itp. Mnie osobiście pakiet wydaje się OK.
Koszt pakietu na rynku amerykańskim 1 799 dolarów. Koszt na rynku polskim całego pakietu poznamy wkrótce. Pakiet zawiera Adobe Captivate 4, który już można kupić w Polsce za około 4 tysiące, lub 1 900,00 zł. - Upgrade.
Na stronie Adobe dostępne są pierwsze szkolenia z Captivate 4.0 oraz z całego pakietu:
Introducing the Adobe eLearning Suite

What's New in the Adobe Technical Communication 2

What's New in Adobe Captivate 4.

Jak przygotować dobre materiały do kursu e-learningowego?

Dlaczego kurs e-learningowy jest nudny? Jak uniknąć niebezpieczeństwa, zrobienia kursu wyglądającego jak prezentacja wrzucona do internetu? Jak uniknąć zrobienia kursu, który ładnie wygląda i … nic więcej? Moja rada - zrób wszystko by mieć dobre materiały do kursu. Jak przygotować dobry materiał do e-learningu?
Często materiały przed zbudowaniem na ich podstawie kursu wymagają wykonania na nich poważnej operacji, a nawet całej akcji ratunkowej. Zbierając materiały do kursów testowałem różne rozwiązania:

• tekst zwarty,
• slajdy z notatkami wykładowcy,
• same slajdy bez notatek + nagranie audio komentarza wykładowcy,
• samo nagranie audio treści kursu,
• nagranie treści kursu uzupełnione nagranym wywiadem.

Zdecydowanie opcja "tekst zwarty", jeśli mamy dostateczną ilość czasu na przygotowanie, jest według mnie jest najlepszym rozwiązaniem. Umożliwia ona największy wybór i swobodę w zakresie instrukcyjnego projektowania, w połączeniu z tym, że mamy szansę otrzymać uporządkowany materiał.
Na koniec kilka sprawdzonych rozwiązań w zakresie tego co powinien zawierać tekst i jak powinien być napisany:

• tekst powinien być podzielony na części (rozdziały) stanowiące odrębną całość,
• przed przygotowaniem każdej części powinny być jasno określone cele, czyli jaką wiedzę i umiejętności powinien opanować kursant po przerobieniu danej części,
• w tekście znaleźć się winny - opis danego zagadnienia, przykłady ilustrujące opis, studia przypadków i wciągające historie odnoszące się do środowiska pracy, lub jeśli to niemożliwe, uniwersalne – dotyczące każdego potencjalnego uczestnika kursu,
• tekst powinien być wynikiem wyboru informacji takich, które są potrzebne kursantowi do działania w rzeczywistym świecie, na danym stanowisku pracy,
• tekst może zawierać pytania jedno- i wielokrotnego wyboru, pytania do studiów przypadków, pytania, które zaangażują kursanta w problem.

Więcej znajdziesz w artykule "Jak zamawiać materiały do kursu e-learningowego u autorów?"

Captivate 4.0

Już wkrótce pojawi się nowa wersja Adobe Captivate 4.0. Świetnego programu do rapid e-learningu Adobe. Przy jego pomocy możesz stworzyć zarówno proste prezentacje, demo oprogramowania jak również rozgałęziające się złożone kursy e-learningowe.

W nowej wersji, ma pojawić się edycja plików PowerPointa, bezpośrednio z poziomu Adobe Captivate. Dotąd trzeba było stworzyć najpierw prezentację, a potem zassać ją do Captivate. Jeżeli chciałeś dokonać zmiany w pojedyńczym slajdzie, musiałeś tego dokonać w PowerPoincie i zaimportować slajd do Captivate. Pod tym względem lepiej pracuje się w Articulate Prezenterze, który jest zintegrowany z PowerPointem. Nie ukrywam, że choćby z tego względu czekam na nowego Captivate z niecierpliwością.

Poza tym:

• zapowiadany jest bardziej intuicyjny interfejs do nagrywania,
• funkcje edycji obrazów - jasność, kontrast, nasycenie itp.,
• eksport do pliku PDF i AVI,
• współpraca z Flash z CS3 i CS4, mam nadzieje, że współpraca z Flashem bęzie lepsza niż w poprzednich wesjach,
• pasek narzędzi Rysowanie, pomagający stworzyć podstawowe kształty bezpośrednio w Captivate,
• tworzenie własnych rozbudowanych szablonów projektu.

Więcej informacji już wkrótce.

Rapid e-learning - zielone szkoły i oszczędności w budżecie

Dziś ile można zaoszczędzić pieniędzy w budżecie i w jaki sposób e-learning i rapid e-learning jest ekologiczny.

W ELearning! Magazine ukazał się artykuł Slike Fleicher z Adobe na temat tego w jaki sposób można zmniejszyć emisje dwutlenku węgla do atmosfery zamieniając szkolenia stacjonarne na szkolenia e-learningowe i rapid e-learningowe.


Jak się okazuje sama podróż 20 osób na szkolenie stacjonarne = 22 tonom wyemitowanego dwutlenku węgla do atmosfery.

E-learning i rapid e-learning jest nie tylko bardziej e-kologiczny według autora, lecz również pozwala zrobić poważne oszczędności w budżecie firm. Przykładem może być francuski Credit Agricole, ósmy pod względem wielkości bank na świecie, zaoszczędził w 2008 roku 200 000 do 300 000 dolarów na kosztach podróży w samym tylko pilotażowym programie, w którym odbywano sesje szkoleniowe w Second Life.